Lễ hội chùa hương

Lễ hội chùa Hương

Lễ hội chùa Hương từng được Phan Huy Chú – một học giả lỗi lạc ở thế kỷ XIX – đánh giá là lễ hội vui bậc nhất cõi trời Nam. Hội chùa diễn ra trên địa bạn khu danh thắng Hương Sơn (thuộc xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội) – nằm ven dòng sông Đáy, trên dãy núi đá vôi nhấp nhô, những dòng suối chảy men chân núi, những cánh đồng màu mỡ tạo nên khung cảnh tươi đẹp quyến rũ như chốn bồng lai, tiên cảnh…

Trước đây, hội thường mở sau tết Thượng Nguyên (rằm tháng riêng) và kết thúc vào khoảng rằm tháng ba âm lịch. Ngày nay, hội chùa được mở sớm hơn, thường khai hội vào mùng 6 tháng riêng – vốn là ngày lễ khai sớm (lễ mở cửa rừng) của người làng Yên Vĩ và Phú Yên.

Lễ khai hội chùa Hương
Lễ khai hội chùa Hương

Lễ mở cửa rừng của làng Yên Vĩ được tổ chức ở đền Ngũ Nhạc, vốn là đền thờ sơn thần (ông Hổ), sau trở thành đền thờ thần Hùng Lang – một vị tướng thời Hùng Vương có công dẹp giặc Ân. Đây là nghi lễ nông nghiệp của người Việt cổ đối với thần Núi, Chúa sơn lâm mong trong năm làm ăn gặp nhiều may mắn, mưa thuận gió hòa, con người an khang, tráng kiện. Ngày nay, nghi thức mở cửa rừng được đồng nhất với nghi thức mở cửa chùa, mang những ý nghĩa mới. Đền Ngũ Nhạc ở thôn Yến Vĩ trở thành đền Trình của chùa Hương. Vào ngày khai hội, dân làng Yến Vĩ tổ chức múa rồng ở sân đền Trình, bơi thuyền trên dòng suối Yến.

Sau lễ mở cửa chùa, du khách chảy hội trên ba tuyến Hương Tích (tuyến chính), Tuyến Sơn và Long Vân. Cao điểm của lễ hội là ngày 19 tháng 2 âm lịch, tương truyền là ngày khánh đản Đức Quan Thế Âm, nghĩa là ngày sinh của bà chúa Ba ở chùa Hương.

Nét độc đáo của hội chùa Hương là thú vui ngồi thuyền vãn cảnh dọc theo dòng suối Yến, cảm giác như lạc vào non Tiên cõi Phật. Cả ba tuyến du lịch Hương Sơn đều bám theo các dòng nước, tạo được nhiều cảm hứng cho người đi hội. Trong ngày hội hàng trăm chiếc thuyền tấp nập vào ra. Dòng suối Yến lúc này cũng nhộn nhịp theo tiếng chèo khỏa nước, xôn xao tiếng chào hỏi đặc trưng “A di đà phật”, tạo ra sắc thái riêng của hội chùa Hương.

Rời thuyền, dã từ dòng nước, thả bước hòa vào núi non, vãn cảnh chùa chiền, bắt đầu cuộc bộ hàng leo núi. Leo núi chơi hang, chơi động là một thú vui có từ rất lâu đời, leo núi Hương Sơn tuy mệt mà vui say “người quen cõi Phật chen chân xọc, kẻ lạ đầu tiên mỏi mắt dòm” (Động Hương Tích, Bà chúa thơ nôm Hồ Xuân Hương).

Hát chèo đò hội chùa Hương

Hương Sơn là đất Phật, người đi chiêm ngưỡng thiên nhiên và lễ Phật thường ưa phong thái an tĩnh. Bởi vậy, hội chùa nhộn nhịp mà không náo nhiệt. Các Phật tử vào chùa Hương thành đi thành đoàn. Sau khi lễ Phật, các vãi thường tập trung ở một nơi và nhóm dậy hình thức sinh hoạt vui là hát chèo đò. Trong lễ hội các cuộc hát chèo đò được thực hiện ở bất cứ chỗ nào, đông vui hơn cả là ở sân chùa, sân nhà Tổ. Các vãi có giọng hay đứng dậy làm động tác như chèo đò và hát những đoạn văn “trên sáu dưới tám” liên quan đến tích nhà Phật và gọi là “kể hạnh”. Các vãi già nghe hát, chắp tay thành kính và xướng lại lời hát như thể thức hát –hò.

Bên cạnh đó, những đoàn khách theo tín ngưỡng Tam Phủ, Tứ Phủ đến lễ Thánh Mẫu ở các đền, điện thờ như điện trước chùa Giải Oan, điện Cô gần động Tuyết Sơn, đền Mắc Võng thờ bà chúa Ngàn… Ở những nơi này, thường có những buổi lễ hầu bóng kèm theo múa, hát văn. Thầy cúng văn hát có trống chầu và bộ nhạc cụ dân tộc đàn, sáo, nhị phụ trợ. Những bài hát văn thường có nhiều lời cổ, nhịp điệu luyến láy, gợi cảm, hòa quện trong âm nhạc dân tộc, tạo nên những khí tâm linh đặc sắc.

You May Also Like

About the Author: admin

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *